ĐỀ SỐ 6

I. Đọc hiểu (3 điểm):
Đọc đoạn văn:

“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia.
Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh,
nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn.”
(Thân Nhân Trung – Bài ký bia tiến sĩ Văn Miếu Quốc Tử Giám)

Câu hỏi:

1. Nêu nội dung chính của đoạn trích.
2. Vì sao hiền tài lại được coi là “nguyên khí của quốc gia”?
3. Em rút ra bài học gì từ đoạn trích?

II. Làm văn (7 điểm):

1. (2 điểm) Viết đoạn văn 200 chữ trình bày suy nghĩ về vai trò của trí thức trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay.
2. (5 điểm) Phân tích tư tưởng trọng hiền tài trong văn học trung đại Việt Nam qua đoạn trích Hiền tài là nguyên khí của quốc gia và liên hệ với Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm.

📝 GIẢI ĐỀ SỐ 6

I. ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Câu 1: Nội dung chính: Khẳng định vai trò, tầm quan trọng của hiền tài đối với sự thịnh – suy của quốc gia.
Câu 2: Vì hiền tài là người có đức, có tài, là trụ cột dựng xây đất nước.
Câu 3: Bài học: Phải coi trọng nhân tài, rèn luyện để trở thành người có ích, đồng thời biết trân trọng, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài.

II. LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1 (2 điểm) – Nghị luận xã hội

Đoạn văn 200 chữ:

Trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay, trí thức trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Họ là những người được tiếp cận với tri thức hiện đại, có khả năng sáng tạo và thích ứng nhanh với sự thay đổi của thế giới. Đất nước muốn phát triển phải có lớp trẻ tài năng, bản lĩnh, sẵn sàng cống hiến. Thực tế cho thấy nhiều trí thức trẻ Việt Nam đã gặt hái thành công trong khoa học, công nghệ, khởi nghiệp và đã góp phần nâng tầm vị thế quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có không ít bạn trẻ còn thiếu ý chí, dễ buông xuôi trước khó khăn. Vì vậy, mỗi trí thức trẻ cần nuôi dưỡng khát vọng, không ngừng học tập, rèn luyện kỹ năng, giữ gìn đạo đức, để xứng đáng với vai trò “nguyên khí quốc gia”. Khi trí thức trẻ phát huy hết tiềm năng, đất nước sẽ có thêm sức mạnh để hội nhập và phát triển bền vững.

Câu 2 (5 điểm) – Nghị luận văn học

Phân tích tư tưởng trọng hiền tài trong văn học trung đại Việt Nam qua đoạn trích “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” và liên hệ với “Chiếu cầu hiền” của Ngô Thì Nhậm

Mở bài

Từ xa xưa, cha ông ta đã nhận thức được vai trò của hiền tài trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước. Văn học trung đại nhiều lần khẳng định tư tưởng trọng dụng nhân tài, tiêu biểu qua đoạn trích Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung) và Chiếu cầu hiền (Ngô Thì Nhậm). Hai tác phẩm tuy ra đời ở những giai đoạn khác nhau nhưng đều thể hiện khát vọng chung: đề cao vai trò trí thức, coi hiền tài là yếu tố then chốt để quốc gia hưng thịnh.

Thân bài

1. Trong “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”
   • Hiền tài là gốc rễ, nguyên khí quyết định sự thịnh suy của đất nước.
   • Tác giả khẳng định: có hiền tài → đất nước hưng thịnh, ngược lại → đất nước suy yếu.
   • Lời văn ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ → giá trị muôn đời.
2. Trong “Chiếu cầu hiền” của Ngô Thì Nhậm
   • Viết dưới thời Tây Sơn, khi đất nước cần xây dựng sau chiến tranh.
   • Tác phẩm thể hiện tinh thần cầu hiền thực sự, mong người tài ra giúp nước.
   • Tấm lòng chân thành của người lãnh đạo, coi nhân tài là nguyên khí của quốc gia.
3. Điểm chung và giá trị tư tưởng
   • Cả hai đều đề cao vai trò hiền tài → coi trọng trí thức.
   • Thể hiện khát vọng xây dựng quốc gia giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc.
   • Đặt nền tảng cho truyền thống trọng dụng hiền tài của dân tộc.
4. Liên hệ thực tiễn
   • Ngày nay, việc phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài vẫn vô cùng cấp thiết.
   • Hiền tài là động lực phát triển đất nước trong thời đại mới.

Kết bài

Qua hai tác phẩm, ta thấy rõ truyền thống trọng hiền tài của dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là bài học quá khứ mà còn là định hướng cho hiện tại và tương lai. Mỗi thế hệ học sinh hôm nay cần nỗ lực học tập, rèn luyện để trở thành những người “hiền tài”, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.