ĐỀ SỐ 1

I. Đọc hiểu (3 điểm):
Đọc đoạn thơ:

“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.”
(Tố Hữu – Một khúc ca xuân)

Câu hỏi:

1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ?
2. Hình ảnh “chim hót”, “cành hoa” gợi liên tưởng đến khát vọng gì của nhà thơ?
3. Đoạn thơ thể hiện tình cảm gì của tác giả đối với cuộc đời?

II. Làm văn (7 điểm):

1. (2 điểm) Viết đoạn văn nghị luận 200 chữ trình bày suy nghĩ về lý tưởng sống đẹp của thanh niên trong thời đại hôm nay.
2. (5 điểm) Phân tích tinh thần lạc quan, yêu đời trong thơ Tố Hữu qua đoạn thơ trên và một số tác phẩm khác đã học.

GIẢI ĐỀ SỐ 1 – LỚP 11

I. ĐỌC HIỂU (3 điểm) 

Đoạn trích:
“Có những lúc trong cuộc đời, chúng ta cảm thấy mệt mỏi, muốn buông xuôi. Nhưng chính trong những khoảnh khắc khó khăn ấy, chỉ cần một lời động viên, một ánh mắt sẻ chia, một cái nắm tay ấm áp cũng đủ để chúng ta có thêm sức mạnh bước tiếp.”

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính.
👉 Trả lời: Nghị luận kết hợp yếu tố biểu cảm.

Câu 2. Nội dung chính của đoạn trích?
👉 Trả lời: Đoạn trích nhấn mạnh sức mạnh của sự sẻ chia, động viên trong những lúc con người gặp khó khăn, mệt mỏi.

Câu 3. Ý nghĩa của “một lời động viên, một ánh mắt sẻ chia, một cái nắm tay ấm áp”.
👉 Trả lời: Đó là những hành động tuy nhỏ bé nhưng có giá trị tinh thần to lớn, tiếp thêm niềm tin và nghị lực cho con người.

Câu 4. Anh/chị có đồng ý với quan điểm: “Sự sẻ chia giúp con người có thêm sức mạnh” không? Vì sao?
👉 Trả lời: Đồng ý. Vì khi được sẻ chia, con người cảm thấy mình không đơn độc, có chỗ dựa tinh thần để vượt qua thử thách.

II. LÀM VĂN (7 điểm)

Đề: Phân tích nhân vật Chí Phèo (Nam Cao).

Mở bài:

Nam Cao là cây bút hiện thực xuất sắc của văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945. Với truyện ngắn Chí Phèo, ông đã dựng nên hình tượng điển hình về người nông dân bị xã hội thực dân nửa phong kiến tha hóa. Trong đó, nhân vật Chí Phèo hiện lên vừa đáng thương vừa đáng trách, là tiếng kêu cứu tuyệt vọng cho số phận con người.

Thân bài:

1. Hoàn cảnh của Chí Phèo trước khi tha hóa
   • Sinh ra vốn là anh canh điền hiền lành, có ước mơ giản dị.
   • Bị Bá Kiến đẩy vào tù, từ đó số phận rẽ sang hướng khác.
2. Hình ảnh Chí Phèo tha hóa
   • Sau khi ra tù: ngoại hình dị dạng, tính cách hung hãn.
   • Trở thành “con quỷ dữ của làng Vũ Đại”, sống bằng rượu và những cơn chửi.
   • Bị xã hội xa lánh, không ai coi là người.
3. Khát vọng hoàn lương
   • Tình yêu với Thị Nở khơi dậy ước mơ làm người lương thiện.
   • Chí thèm khát cuộc sống gia đình bình thường.
4. Bi kịch và cái chết
   • Khi cánh cửa trở về làm người vừa hé mở thì bị xã hội tàn bạo dập tắt.
   • Chí giết Bá Kiến rồi tự kết liễu đời mình → bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người.
5. Ý nghĩa nhân vật
   • Tố cáo xã hội phi nhân đã đẩy người lương thiện vào con đường lưu manh hóa.
   • Thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao: xót thương cho khát vọng làm người.

Kết bài:

Chí Phèo là hình tượng điển hình bất tử trong văn xuôi hiện thực. Qua nhân vật này, Nam Cao vừa phơi bày sự tàn bạo của xã hội cũ vừa khẳng định niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của người nông dân. Tác phẩm vì thế có sức sống lâu bền trong lòng bạn đọc.