ĐỀ 2

Phần I. Đọc hiểu (3 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

"Tre xanh, xanh tự bao giờ?
Chuyện ngày xưa... đã có bờ tre xanh" (Thép Mới)

1. Nêu thể thơ của đoạn trích. (0,5đ)
2. Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì trong câu hỏi “Tre xanh, xanh tự bao giờ?” (1đ)
3. Em hiểu hình ảnh “tre xanh” tượng trưng cho phẩm chất gì của con người Việt Nam? (1,5đ)

Phần II. Làm văn (7 điểm)

1. (2 điểm) Viết đoạn văn nghị luận khoảng 8–10 câu nêu suy nghĩ của em về tinh thần đoàn kết trong học tập.
2. (5 điểm) Cảm nhận của em về đoạn trích Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng để thấy được tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh chiến tranh.

GIẢI ĐỀ 2

Phần I. Đọc hiểu (3 điểm)

Câu 1. Thể thơ: Thơ lục bát (0,5đ).

Câu 2. Biện pháp tu từ trong câu hỏi “Tre xanh, xanh tự bao giờ?”:

• Câu hỏi tu từ, điệp từ "xanh".
• Tác dụng: gợi sự vĩnh hằng, bất diệt của cây tre; nhấn mạnh truyền thống lâu đời, sức sống bền bỉ. (1đ).

Câu 3. Hình ảnh “tre xanh” tượng trưng cho phẩm chất:

• Kiên cường, bất khuất, giàu sức sống.
• Gắn bó, thủy chung với làng quê, đất nước. (1,5đ).

Phần II. Làm văn – Bài 5 điểm (Cảm nhận đoạn trích Chiếc lược ngà)

Mở bài

Trong nền văn học hiện đại Việt Nam, đề tài chiến tranh và hậu quả của nó luôn là nguồn cảm hứng sâu đậm. Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng là một tác phẩm tiêu biểu. Đoạn trích tái hiện tình cha con cảm động giữa ông Sáu và bé Thu trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt. Qua đó, tác giả ngợi ca tình cảm gia đình thiêng liêng, bất diệt.

Thân bài

1. Hoàn cảnh đặc biệt của câu chuyện

• Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến, tám năm sau mới có dịp về thăm con.
• Bé Thu không nhận cha vì vết sẹo trên mặt ông Sáu khiến hình ảnh khác với tấm ảnh cưới mẹ bé giữ.
• Mâu thuẫn cha – con xuất phát từ hoàn cảnh chiến tranh, từ sự ngây thơ của trẻ nhỏ.

1. Tình cha sâu nặng của ông Sáu

• Ông Sáu khát khao gặp và bế con nhưng bị từ chối, ông đau khổ, tủi thân.
• Khoảnh khắc cuối cùng trước khi đi, bé Thu nhận cha → ông Sáu vỡ òa hạnh phúc.
• Ông Sáu dồn hết tình thương vào việc làm chiếc lược ngà gửi cho con. Chiếc lược trở thành biểu tượng tình cha bất diệt.

1. Tình con đầy cảm động của bé Thu

• Ban đầu từ chối cha vì chưa nhận ra, kiên quyết “không gọi”.
• Khi nhận ra cha, bé òa khóc, thốt lên tiếng gọi “Ba” đầy xúc động, chứng tỏ tình cảm dồn nén bấy lâu.
• Hành động ôm chặt, hôn cha… cho thấy tình con mãnh liệt, sâu nặng.

1. Giá trị nghệ thuật

• Tình huống truyện độc đáo, éo le → khơi dậy cảm xúc mạnh.
• Ngôn ngữ giản dị, giàu chất Nam Bộ.
• Khắc họa tâm lý nhân vật tinh tế.

1. Ý nghĩa

• Tác phẩm thể hiện tình cha con thiêng liêng, bất tử.
• Đồng thời tố cáo chiến tranh tàn khốc đã chia lìa biết bao gia đình.

Kết bài

Đoạn trích Chiếc lược ngà đã khắc họa thành công tình cha con sâu nặng giữa chiến tranh khốc liệt. Tình cảm ấy vừa giản dị, gần gũi, vừa thiêng liêng, bất diệt. Tác phẩm để lại cho người đọc sự xúc động lắng sâu và bài học quý giá về tình cảm gia đình.